Wednesday, 29 September 2010

(59) Werkloos

Vandaag was het dan zover, de tuin heeft de afgelopen twee nachten 3 minusgraden te verduren gehad. Gisteren had ik mezelf al vrijaf gegeven omdat er met bevroren groenten niets aan te vangen is. Vandaag zag ik dat alles overdekt was met een witte laag rijp/ijs, en omdat de zon inmiddels al zo laag staat, was daarin om 11:30 uur nog geen verandering in gekomen. 

De komende dagen blijft het boven nul en zal de tuin een trieste aanblik zijn van over het algemeen donkergroen of afvallend blad... zoals al eerder gesteld zat dit moment er aan te komen. Ik ben behoorlijk stoïcijns in dit soort dingen, maar het  is iets anders om te zeggen dat ik er vrolijk van word! Het onvermijdelijke kwam, toch ik had zo gehoopt dat dit pas eind oktober zou gebeuren! Wishful thinking, het mocht niet zo zijn! Feit is dat ik nu een volle maand bij het toch al korte seizoen op dien te tellen, en dan kom je op slechts vier maanden productief groenten verbouwen uit (juni t/m september).

Dit punt zal erg zwaar gaan wegen in het evaluatieproces! 


1930 (Bron: Beeldbank Zeeland)

Wintergroenten, die gaan natuurlijk gewoon door: bieten, wortelen, spruiten, boerenkool, prei. En mogelijk ook de andere 'sluitkool', al heb ik mij laten vertellen dat daar de groei dan wel uit is; oogsten kan, maar groeien is over. Laat ik maar gewoon afwachten wat er nog van komen gaat.

Sorry voor deze toch wel trieste mededeling op dit doorgaans positieve blog. Realiteit drukt nu eenmaal op de feiten.

-

Sunday, 26 September 2010

(58) Weer of geen weer!

Het was me het weekje weer wel...

Maandag was het ook op de tuin licht gaan vriezen. Ondanks dat het volgens mijn minimum-maximum thermometer maar 0,4 graden onder nul was geweest, kon ik op op het veld wel het nodige aan ijs zien. De boerenkool had een dunne laag ijs op de koppen; een echt winterplaatje! Iets minder fraai, om technische redenen, was het ijs dat op de sla lag. Ik moest die ochtend nog het een en ander oogsten voor mijn klant in Oslo. Uit betrouwbare bron (bedankt Hans!) had ik vernomen dat een licht bevroren krop sla nog goed te oogsten is, als je hem rustig laat ontdooien. Dus een paar uur gewacht... de koffie bij Henk smaakte prima, dus de wachttijd schoot wel op. Om half elf weer naar het land gereden alwaar het reeds acht graden was, en de sla er weer vochtig uitzag in plaats van massief. Het blijft wat op goed geluk werken om ontdooide sla te oogsten en te leveren, geeft toch een raar gevoel. Als het een paar graden meer had gevroren had het echt niet meer gekund. Een dag later kon ik aan de inmiddels gerecupereerde kroppen zien dat er slechts hier en daar een blaadje wat lichte schade vertoonde, verder helemaal ongeschonden. De ijsbergsla zag er minder goed uit, die heeft duidelijk niets met vorst ook al zou diens naam anders suggereren. De bovenste bladen waren donker groen, wat op vorstschade duidt. Nu haal je die bladen er toch af bij het oogsten dus dat geeft niet. De courgette heeft door de vorst 60% van zijn blad verloren; helemaal zwart gekleurd na een paar dagen. Dus daar zal nog weinig productie van komen.

De rest van de week bleef het zacht qua nachttemperatuur, van 5 tot 8 plusgraden. Overdag was het veelal niet warmer dan 9 graden, wat mij deed denken aan een motorvakantie die ik op 21 september 2000 ondernam... als Zuiderling heb je er geen benul van dat het tijdstip waarop in Nederland de herfst start, het voor Norge betekent dat het s'nachts gaat vriezen... Oef, wat was het toen koud op de motor! Maar de fantastische herfstkleuren, waren het meer dan waard!   


Er deze week voor gekozen de groenten overdag naar Oslo te transporteren, wat een stuk prettiger was dan rijden in het aardedonker! Ook is het niet hebben van een deadline (tot 17:00 te leveren) wel zo prettig! Dat ik hierdoor een werkdag moet missen is niet erg, want het werk ligt in deze tijd toch hoofdzakelijk bij oogsten en leveren. Het komt erop neer dat ik van donderdag t/m maandag werk, en dan heb ik dus dinsdag en woensdag min of meer weekend. Alles went!  
Op de weg naar Oslo weer wat leuks, nou ja leuk... gezien; je hebt hier langs de weg net als in Nederland wegrestauratie, maar omdat Norge niets heeft met Franse woorden noemen ze die 'Gatekjøkken' wat letterlijk vertaald 'De wegkeuken' betekent. En ook grappig is de naam van een dorpje waar ik op de route doorheen rijd; 'Svarstad' = 'Antwoordstad'... grappig toch? Nou ik vind het in ieder geval grappig...hahahha. Bij de VVV hebben ze vast last van grappenmakers die ze met lastige vragen komen zieken.

Op weg terug naar Drangedal was het weer gaan regenen, en flink ook! 'Aquaplaning' is hier in Norge geen onbekend fenomeen, omdat er veel spoorvorming is gecombineerd met hoogteverschillen. Het water loopt vaak in het spoor naar het laagste punt. Je rijdt dus feitelijk over een laag water die niet altijd even snel onder de banden vandaan kan komen, en de band dus los komt van het asfalt. Geen echt probleem als het maar even gebeurt, maar het was toch even een vreemde gewaarwording om de wielen te horen spinnen en weer grip krijgen. 

Bij het zien van het Noorse 'Rasfare' bord moet ik toch steeds een een strip van 'Kuifje' denken, waarschijnlijk omdat de actiestreepjes zoo grappig zijn. De Franse versie in vergelijking ermee zo saai!!! :-) 



Vrijdag was het tijdens het oogsten lekker in de regen, en ik liep zelfs te fluiten. Goede regenkleding aan en je merkt niet eens dat het weer niet ideaal is. Daarin kwam echter tegen vier uur verandering toen er ineens een wind uit het oosten kwam opzetten en de temperatuur daalde met 5 graden. De lichte regen veranderde tevens op dat moment in zware regenval. Ineens was het afzien geblazen! "gewoon doorgaan, die bonen moeten eraf!" prentte ik mezelf in. De groenten in de koelcel gezet, eigenlijk niet om te koelen maar om te drogen. Natte groenten verpakken werkt verrotting in de hand. Eerder had ik gezien dat de natte boerenkool na een dag in de koelcel er droog uitkwam. Prima werkende methode dus.
Zaterdag zag ik dat het vrijdag dus 40 mm geregend had, en was het land hier en daar weer knap drassig! De peen moest op sommige plaatsten dus uit de modder getrokken worden, een smeerboel tot gevolg!

-

Sunday, 19 September 2010

(57) Woensdag; gehaktdag

Ik heb wat regelmaat aangebracht in de werkzaamheden, waaronder het verwijderen van rupsen uit de kool. Woensdag loop ik alle bedden langs om de rupsen, die zich tegoed doen aan een lekker økologisk hapje, een kopje kleiner te maken. Nee... ik maak er niet echt gehakt van! Hoewel ik mij voor kan stellen dat rupsen goed als voedsel kunnen dienen, ze eten immers uitsluitend 'kool'... mogelijk breng ik mensen op een idee....hahahahaha

Deze week weer hollen of stilstaan geblazen, hoewel het hollen wel iets minder is omdat men minder groenten bestelt. Zo wilde mijn klant deze week maar twee kilo bonen, terwijl ik er minstens twaalf kilo van had hangen die geoogst moesten worden! Wat die je in zo'n geval? Je stuurt wat sms-jes naar lokale Nederlandse klanten in de hoop dat de 15% korting (rabatt, noemen ze dat hier) voldoende afzet genereert. Op goed geluk dus donderdag alle bonen geoogst, en afwachten. Ik heb voor alle kilo's een klant kunnen vinden, dus dat ging uitstekend. Onder het motto "De winter is lang en een paar kilo in de vriezer is dan wel zo prettig!"  

Deze week had ik een behoorlijke hoeveelheid sla oogstklaar op het land staan, maar mijn vaste sla-klant wilde er slechts 10 van hebben... Andere leveranciers hadden hem al genoeg geleverd, zei hij. Als het effe tegen zit, kan je slechts hopen dat ze volgende week nog goed genoeg zijn en met name dat ze niet bevriezen! En wat denk je, doet de andere klant die tot nu toe nog geen sla had gekocht, een bestelling van behoorlijke omvang (meer dan ik heb dus...). Lachen toch, hoe dat allemaal op zijn pootjes terecht komt?

Een week geleden zag ik bij het oogsten van de Sperziebonen dat er wat luis op een van de planten was gekomen. Daar heb ik verder niets aan gedaan. Soms doe of laat ik dingen die ik zelf ook niet begrijp! Een week later kwam ik dezelfde plant tegen, en wat denk je; zijn alle luizen dood! Toch nog een lieveheersbeestje actief? 
Bijzonder hoe de natuur je helpt als je met haar meewerkt. In de glastuinbouw was het zien van de eerste paar luizen een teken dat je na een week een groot probleem zou hebben, met als gevolg dat je of massaal natuurlijke bestrijders in moest zetten of met de chemocar door de kas moest rijden.


Na de regen van dinsdag was het weer hier vervolgens prima. De ene dag echter kouder dan de andere; en als je na een koude nacht (net boven nul) op het land moet gaan werken is het afzien geblazen! De zon staat inmiddels zo laag dat het pas om een uur of tien het hele land beschijnt (zie ook de foto die van 9 uur is), dus als je iets te doen hebt in het verste hoekje, dan zit je in het begin behoorlijk te klappertanden! Maar goed, als je flink doorwerkt, dan wordt je vanzelf warm. Het zijn echter de vingers die de meeste problemen hebben, die verkrampen op een bepaald moment. En het is pas half september! Dat belooft wat voor de komende weken. We gaan het zien, ja toch?!

-  

Wednesday, 15 September 2010

Recente foto's van de tuinderij

Het was al weer een maand geleden dat ik foto's van de tuin gemaakt had...
HIER kan je zien hoe het er op dit moment allemaal bijstaat.







-

Tuesday, 14 September 2010

(56) Wolf in Schaapskleren

Vandaag weer een groenten-bezorgritje Drangedal-Oslo-Drangedal achter de rug! Ik zou bijna denken dat ik een 'Game' aan het spelen ben en vandaag in een nieuw 'level' terecht was gekomen... een moeilijker level om precies te zijn! Hopelijk kan ik straks de 'eindbaas' aan...

Op de hele route regende het flink door, wat het zicht, dat toch al slecht was, er nog belabberder op maakte!
Nachtrijden is trouwens iets raars, zat ik me te bedenken. Je hebt zo weinig informatie die de ogen bereiken, dat de ogen anders gaan werken dan overdag. Je zou het bijna staren kunnen noemen. Toen ik mij dat realiseerde, probeerde ik even 'gewoon' te kijken en dat werkte voor geen meter! Dingen proberen te zien waarvan je weet dat ze er zijn, maar vervolgens onmogelijk van het overige 'zwart' te onderscheiden; gekmakend! Waarschijnlijk is het analoog aan het angst-element waar mensen die bang zijn voor het donker mee te maken hebben... uhmmmm.... interessant! De eerste kilometers zijn de moeilijkste omdat de ogen 'willen' zien, en zich nog niet hebben neergelegd bij het 'niet' zien.

Sinds vorige week zijn de reflector stokken weer geplaatst, wat als een geschenk uit de hemel kwam. Vorige week kon ik de witte strepen nog volgen, maar nu met al dat water op de weg was dat zo goed als onmogelijk. Deze rit duurde dan ook langer dan de vorige. Ook was er in Oslo een ongeval gebeurd en ging daar zeker en kwartier verloren met file-rijden. Omdat ik op tijd (lees 35 minuten te vroeg) van huis was gegaan, was ik toch nog tien minuten te vroeg op de plaats van bestemming. 


Op de terugweg heb ik bij licht de rijbaan van de E18 kunnen bekijken die ik nog geen half uur eerder bereed. Er zijn mensen die stellen dat Norge geen verkeer-chaos kent, welnu; De E18 richting Oslo is gewoon net zo'n drama als de A13 van Rotterdam naar Den haag in de vroege ochtenduren!  Stilstaand of langzaam rijdend verkeer wat de klok slaat, en dat kilometers lang!!! Ik zal dus echt dat half uur eerder moeten blijven vertrekken, anders kan ik de aankomsttijd wel op mijn buik schrijven.

Op de weg is het inmiddels al duidelijk 'herfst'; er zijn namelijk al vele blaadjes gevallen, en de bossen krijgen de mooie herfstkleuren.

Op de weg naar huis een drietal watervallen bezocht, onder het mom "het regent, dus staat er het vallende water niets in de weg". De foto's tref je HIER aan. Twee van de locaties vallen onder 'Gea Norvegica' waarvan het 'Kjærra Fossepark' zeer fraai is, zeg nu zelf! 


Een Geopark is een door de Unesco gedefinieerd gebied met één of meer locaties van wetenschappelijk belang, niet alleen vanuit geologisch standpunt maar ook door zijn archeologische, ecologische en culturele waarde.

Autopass

Vorige week een overeenkomst aangegaan met het Noorse automatische tolsysteem 'Autopass'.
Zoals wellicht bekend, is het wegensysteem van Norge voorzien van een behoorlijk aantal tolwegen. Hierbij heb je de vaak, maar niet altijd, de keus uit; 
1) aan een bemande kassa betalen, 
2) bij een automaat muntjes inwerpen, 
3) onder het 'Autopass' poortje doorrijden.  

Optie 3 leek mij het handigst
Het was even uitzoeken wat ik precies moest doen om de boel werkend te krijgen, maar het bleek niet zo ingewikkeld.
Op internet moest ik eerst de toldienst kiezen die op mijn route ligt, daarna aangeven dat ik nog geen zender ('brikke' noemen ze die hier) heb. Vervolgens heb ik mijn gegevens opgegeven en gekozen voor betalen achteraf. Tot slot akkoord gegaan met de algemene voorwaarden.


Daarna kreeg ik een scherm met de ingevulde gegevens, en dacht "uh, ja, en wat nu?".
Het was niet helemaal duidelijk of het allemaal goed was gegaan, maar ging er toch maar vanuit. Twee dagen later zat er een pakketje in de postbox met daarin de 'brikke'. Dat ding gemonteerd en vandaag gezien dat er bij het onder het doorpoortje rijden (60 km/uur) een groen licht gaat branden.

Wat ik wel omslachtig vind is, dat je steeds toldiensten moet toevoegen als je een andere route gaat rijden. Tenzij ik het niet helemaal begrepen heb.

-

Sunday, 12 September 2010

(55) Nachtrijder

Afgelopen dinsdag vroeg uit de veren om de bestelling naar Oslo te rijden die aldaar om 7 uur moest zijn. Om drie uur ging de wekker... dat is vroeg... te vroeg! De boterhammen voor onderweg zaten al in de tas, dus het was een kwestie van even wakker worden en opfrissen. Bij zo'n eerste rit zijn er zoveel variabelen, dat je geen risico moet lopen qua tijd. Ondanks dat het een reistijd van drie uur is, zal je dan toch een veilige marge in moeten bouwen. iets voor half vier startte ik dan ook de auto, waarin ik de groenten de vorige avond reeds, koud vanuit de koelcel, had gezet.

Donkere wegen... het aantal bochten niet te tellen... toch zette ik er flink de vaart in, zonder het gevoel te hebben dat ik naar omstandigheden te hard reed. Op dit vroege tijdstip ben je zo goed als alleen op de weg, en is rijden met grootlicht een uitkomst. Dit geeft je zoveel zicht op de weg dat je er een goed en vooral veilig gevoel bij hebt. 
Om een uur of vijf pas begon er iets meer verkeer op de weg te komen en moest het grootlicht er af en toe af om tegenliggers niet te verblinden. Rond zessen werd het lichter in de lucht en kon ik meer van de omgeving zien. Het verkeer op de wegen bij Oslo werd drukker, maar niet zo druk dat er snelheid verminderd werd. Wel lachen was het zien van de lampenfabriek van 'Osram', waarvan de reclameverlichting deels kapot was. Niet echt reclame, jongens! Als je lampen maakt, moet het tijdig verwisselen van lampen toch geen probleem zijn zou je denken... tja...


Om half zeven kwam ik op het adres van mijn klant 'Kolonihagen' aan. Een luxe halfuur te vroeg, maar wel zo prettig!
De spullen (30 dozen) op een pallet gezet en naar de hal gereden waar de inpakkers al druk in de weer waren met andere groenten.
Missie geslaagd, en tijd om weer naar Drangedal te rijden!

In Skien maakte ik een tussenstop om wat inkopen te doen en winkels te bezoeken die ik nog niet kende.
Erg veel keus hebben ze in de winkels van deze stad, zoveel heb ik in NL nog nooit gezien. 'Jula' is zo'n zaak met diversiteit voor de professional, maar ook 'Biltema' die weer net andere dingen heeft, en véél dingen! Die twee winkels staan op mijn lijstje om eens vaker te bezoeken. 

Met de groenten gaat het goed, al heb ik wel de indruk dat niet alles meer zo snel groeit door de koudere etmaaltemperaturen. De kolen moeten allemaal nog gevormd gaan worden in de komende weken en de uien hebben op dit moment hooguit de omvang van een sjalot. Erg succesvol is de wortel, die lekker doorgroeit en wekelijks per vierkante meter een bos peen oplevert. Ook de suikererwt gaat goed en bloeit nog steeds! De vraag is op dit moment ook groter dan wat ik aan kan bieden, dus ik heb wat last van 'nee' verkopen...hahahahaha

Økologisk telen heeft er echter wel voor gezorgd dat ik de Chineesekool niet verkoop. De kool bevat naar mijn idee teveel beestjes, en ik schat in dat ook een doorgewinterde klant die aan EKO-produkt gewend is, dit niet fijn zal vinden. De erwten hebben inmiddels bijna allemaal een schimmelaantasting oplopen, en is een aflopende zaak. De overige kolen kampen ook met schadedieren en vooral van rupsen. De groenten zullen dus voor het koken eerst even een kwartiertje in een pan met water moeten liggen waaraan een schepje zout toegevoegd is. Een methode die ik van mijn ouders geleerd heb. Moeder: "bedankt!"
De schadedieren komen zo, door gebrek aan zuurstof, uit de groenten gekropen en kunnen makkelijk verwijderd worden. De larve van de wortelvlieg is een ander verhaal, die vreet zich gangen in de wortel of knol en die krijg je er pas uit als je de groenten panklaar maakt. Het is een kwestie van de knol kleiner maken tot je de gangetjes niet meer ziet. Effectieve methode, die iedereen ook bij aardappels toepast, denk ik.

Tot zover de les biologisch eten klaarmaken. :-)

Sunday, 5 September 2010

(54) Koning Winter!

Gisteren was het de vierde dag van september, en noteer ik de eerste nachtvorst in mijn woonplaats Bø... toen ik om half acht s'morgens de spullen in de auto zette, merkte ik dat de handgreep van de auto voorzien was van een vrij dikke laag ijs. Ook de voor- en zijruiten zaten dik in het ijs en er moest geschrapt worden. Heb me een ongeluk gezocht naar de ijskrabber, het is immers technisch nog steeds zomer!!! 
Het was in de omgeving van de tuin gelukkig een paar graden minder koud, dus er is voor zover ik zien kon nog niets bevroren! 


Op de Bondens Marked in Kragerø was ik weer van de partij en heb genoeg kunnen verkopen, maar helaas niet alles wat ik bij me had. Inschatten wat een klant gaat kopen is dan ook erg lastig, om niet te zeggen dat het onmogelijk is! Wel kan ik conclusies trekken dat bepaalde produkten totaal niet verkopen. Verse erwten is er zo een, die ziet men hier als peultjes (suikererwten) aan, en als ik de klant erop attent maak dat het 'gewone erwten' zijn kopen ze standaard de suikererwt... tja die moeten ook op zullen we maar denken. 

Sinds deze week heb ik ook het 'groententas' bedrijf in Oslo als klant! Aangezien zij een paar duizend klanten bedienen, is mijn afzet nu zo'n beetje wel rond zou ik denken! Een lastig element in het verhaal is wel dat de groenten uiterlijk op dinsdag 07:00 uur in Oslo moeten zijn. Dat betekent dat ik tot het eind van het seizoen in het weekend zal moeten oogsten en erg vroeg in de ochtend van de dinsdag moet vervoeren. Het zal wel even wennen zijn om drie uur in de ochtend mijn bed uit te moeten! Het vervoer moet ik trouwens zelf doen, omdat de boer zijn ritten op Oslo pas aan het eind van de week heeft; vers vlees voor het weekend. Das best logisch!

Wel heb ik de levering naar de groententas in Grimstad kunnen verleggen naar vrijdag, wat me gelukkig wat ruimte geeft in de oogst!

Erg liggen honderden gewassen wortelen op mij te wachten om gebost te worden, dus ik ga maar weer aan het werk...  toedeloe!

-