Wednesday, 27 April 2011

Eerste Noorse Winter (Review)

De winter in Norge, is iets waar de meeste emigranten tegenop zien.
Daarom zet ik even mijn ervaringen in die eerste winter hier op een rij:


LocateZuid Noorwegen, Telemark, Drangedal.

Winterbanden
Het moment dat het glad wordt is een beetje lastig in te schatten. Feit is dat je de winterbanden onder de auto moet hebben zitten als je bij die plotselinge gladheid nog veilig over de weg wil gaan. Zelf heb ik de eerste weersvoorspelling inzake 'sneeuw' aangegrepen om de boel te vervangen. Ook in dit geval is het een kwestie van 'liever te vroeg, dan te laat', de gewone winterbanden slijten niet bijzonder hard. Met spijkerbanden is het een ander verhaal, die slijten ongetwijfeld relatief hard op asfalt! Misschien niet zo erg op het rechte stuk, maar als je op snelheid door bochten gaat!

De keus voor spijkers of geen spijkers; de gewone winterbanden zijn mij prima bevallen! De spijkerbanden hebben in nieuwstaat meer grip, maar als ze slijten... vul maar in! Ik zal de spijkerbanden dan ook niet adviseren boven de normale winterband. Het is ook ietwat afhankelijk van de weg die je moet gaan; woon je aan een vrij stijle oprijlaan, dan is dat makkelijker te doen met een spijkerband. 

Na de winter zal je op een bepaald moment weer moeten wisselen naar zomerbanden. Ook dat is weer inschatten, en afhankelijk van de lange termijn weersvoorspelling. Voor Drangedal denk ik dat gesteld kan worden dat niemand meer met winterbanden rijdt na half april. Een setje winterbanden (excl. velg) kostte mij 3000 kr. ( 375 euro).


Sneeuw
Hier in Sør Norge is het gebruikelijk dat er aan het eind van de winter een pak sneeuw ligt van ongeveer 100 cm (samengepakt). Deze hoeveelheid komt geleidelijk met 5-20 cm per sneeuwbui (losse sneeuw). Ik heb wel eens horen vertellen dat men 50 cm per nacht kreeg, maar dat zal niet voor Drangedal gelden, denk ik.
Het smelten gaat tegen april vrij rap omdat de zon meer kracht krijgt en de dagtemperaturen makkelijk op de 15-20 graden komen. In 2011 heb ik geconstateerd dat het smelten van 6 maart tot 7 april duurde. Daarna was op een paar hoopjes na het meeste toch wel verdwenen. 


Koud
Het is hier volgens de thermometer best koud, echter het voelt minder extreem. Dat komt mede doordat de luchtvochtigheid hier laag is in de winter, en omdat het niet of nauwelijks waait. Het bewijs voor die lage luchtvochtigheid is dat je zeldzaam waterdamp ziet bij het uitademen. Het is zo 'normaal' dat het je ineens opvalt als er op bepaalde dagen wél damp te zien is bij het uitademen! De gevoelstemperatuur is bij -25, niet als 'berekoud' te omschrijven! Waarschijnlijk moet je het gewoon een keer meegemaakt hebben om het te geloven. Ook schijnt de zon in de winter vrij vaak, waardoor het gewoon lekker is om bij -25 buiten te lopen of te zitten. Als de wind toeneemt, wordt het iets kouder, maar nog steeds niet zo dat ik zou spreken over een 'strenge' wintertemperaturen. -15 in Nederland krijgt een label van 'streng', en in mijn herinnering is dat ook terecht! Hier heb ik het zeldzaam echt 'koud' gehad. Zelfs op mijn werk op de ski-piste, waarbij ik de hele dag buiten stond zonder veel beweging, heb ik het zeldzaam koud gehad! De handen en voeten, ja die hebben het meeste last. Vooral als het gaat dooien krijg je last van koude voeten, en dat komt waarschijnlijk omdat het verdampen van het water op de schoen, er warmte aan onttrekt.   

Bevriezing leidingen
In de winter verwarm je niet elke kamer, en zeker in de kelder is het niet gebruikelijk om te verwarmen. Als door die kelder waterleidingen lopen, is het echter wel verstandig om de temperatuur aldaar in de gaten te houden! Ik heb in deze winter een keer de warmwaterleiding bevroren gehad, en dat is lastig douchen! De leiding ontdooit niet als je de ruimtetemperatuur verhoogt, dat vergt tijd! De verfbrander is een veilig en afdoende hulpmiddel in dezen! Je verhit de kopere buizen geleidelijk, en mogelijk klop je ook nog even met een kleine hamer op de pijp om het ijs erin te laten breken. Na een uurtje had ik weer water. Ook hierbij is geduld een schone zaak; smelten heeft wat tijd nodig! Ik had verhit, maar zag geen resultaat, dus ging ik in de andere kelder kijken of daar wellicht de oorzaak van bevriezing lag. Toen ik daar stond, hoorde ik ineens dat het water ging stromen! NB Het is dus wel van belang dat je de kraan aan het eind van de leiding openzet! 


Warmte in huis
De huizen zijn goed geïsoleerd, en zelfs het oude huis waar ik in woonde was wat dat betreft okay. De warmte blijft binnen lang hangen, en dat moet je ook in je voordeel gebruiken. Warmte aan het huis toevoegen bij wijze van investering. Laat je namelijk het huis afkoelen, dan krijg je het maar langzaam weer op temperatuur. Mogelijk lijkt het raar (en verspilling van hout) om vlak voor je naar bed gaat nog de kachel vol te gooien met houtblokken, maar het zorgt ervoor dat je de volgende ochtend met een redelijke temperatuur de kamer weer in kan stappen. Met vijf houtblokken kan ik de kamer binnen een uur op 25 graden krijgen ook al vriest het buiten 20 graden! en het duurt toch wel iets van zes uur voor het weer tot 19 graden is gezakt.
Zelf heb ik aardig wat met elektrische verwarming gedaan deze winter, hierdoor kwam de temperatuur nooit lager dan 15 graden. Zonder die extra's moet je rekenen op een paar graden lager. Met alleen hout ga je het sowieso niet redden, omdat die de slaapkamers waarschijnlijk niet verwarmt. Daar stond bij mij de plaat dan ook altijd aan met de thermostaat op 13 graden, wat een afdoende verwarming gaf. Het was er nooit onbehaaglijk koud, met rond de 10 graden gewoon gezond 'fris' 
Als je in de winter het huis langer dan 24 uur alleen laat, zorg er dan voor dat de warmeplaten voldoende aan staan! Na een aantal dagen afwezigheid kwam ik in een huis die afgekoeld was tot 5 graden! Bij dit soort temperaturen gaat de koekast en dus het vriesvak uit waardoor je spullen ontdooien! Hou daar goed rekening mee! Enne, is het kouder dan -20... bij voorkeur niet langer dan een dag van huis!! Als de elektra uitvalt, bevriest alles en met een beetje pech heb je meteen of na verloop van tijd lekkage! 


Bevroren ramen
In een oud huis zijn de ramen niet luchtdicht afgesloten. Men heeft hier middels twee ramen, dubbel glas, waartussen vocht ophoopt. Dit bevriest in de winter tot prachtige ijsbloemen! Net als met echte bloemen blijven ook deze 'groeien' waardoor je op een bepaald moment bijna niet meer door de ramen kan kijken. Dit probleem had ik op de matig verwarmde bovenverdieping, op de benedenverdieping was het waarschijnlijk warm genoeg om het vocht kwijt te raken. Soms zette ik de binnenramen een tijdje open in de hoop de boel droog te krijgen, maar in de nacht bevroor het weer helemaal dicht!
Het bevriezen van de autoruiten is een dagelijks probleem! Als je niet beschikt over een garage, moet je de ramen elke avond afdekken. Doe je dat niet... sta je elke ochtend ijs te schrappen. Soms zit het er zó dik op dat het schrappen gewoon niet lukt, en zal de verwarming van de auto de boel moeten ontdooien. Dit in combi met het inspuiten met antivries. De antivries werkte trouwens goed voor het ontdooien, maar tijdens het rijden is het niet aan te raden! Het bevriest echt op je ruit, en voor je het weet heb je geen zicht meer! Goed schoonschrappen is het devies. De verwarming van de auto moet tijdens het rijden de rest doen. Normaliter startte ik de auto vlak voor het schrappen, en ging de verwarming meteen vol aan.    

Gladde Wegen
De toestand van het wegdek is een constant aandachtspunt in de winter! Voorzichtigheid is te allen tijde geboden! Je kan nog zulke goede banden hebben, het blijft glad! En de bocht die je gisteren nog makkelijk met 60 km/uur kon nemen, is vandaag mogelijk ineens een ijsbaan!
Als je gewend raakt aan het rijden op gladde wegen, is elke omstandigheid slechts een variatie. IJsel op de wegen bijvoorbeeld, maakt het een beetje gladder, maar niet onoverkomelijk. Je past gevoelsmatig je snelheid aan, en houdt daardoor constant controle over het glijdende voertuig. Bij sneeuw glijdt je ook dikwijls, dus niets nieuws!
Elke bocht is in welke omstandigheid dan ook met 40 km/uur te nemen. Het is daarnaast een ongeschreven regel dat men niet sneller rijdt dan 70 km/uur. De uitzondering op de regel moet maar zien dat hij veilig thuiskomt!
Ik nam deze winter dagelijks bij verschillende omstandigheden een bepaalde bocht met 40 km/uur, en nu het weer lente is, neem ik hem met slechts 55 km/uur! Dat zegt iets over de controle die je kan hebben met goede winterbanden!
Hier in Drangedal wordt geen zout op de wegen gestrooid. Dat heeft meen ik te maken met het feit dat zout niet meer werkt onder de 20 minusgraden. Hier wordt de sneeuw dus van de wegen geschoven, of met een sneeuwfrees ervan af geschraapt. Bij ijsel of opvriezing wordt de avond eerder met zand gestrooid. Een prima middel in min optiek! Op de weg naar Skien kom je op de grens waar men pekel strooit. Het kan aan mij liggen maar ik heb daar meer last gehad van mindere controle! In elke bocht lijk je een stukje verder te glijden dan je in gedachten had. Niet gevaarlijk, maar wel vervelend! Ik merkte dan ook dat ik daar minder snel reed. Vervolgens zag ik anderen rijden alsof er niets aan de hand was... waarschijnlijk zijn ze het gewend, en zullen de rollen omgekeerd zijn als ze Drangedal binnenrijden...hahaha  
De wegen vertonen op de ongepekelde wegen sporen van de banden, en dat is iets waar je aan moet wennen. Om niet te zeggen dat je het spoor moet volgen. Volgens mij is dat ook nog eens prettig want, het spoor zal je in een bocht een beetje helpen, terwijl een pekelweg totaal geen weerstand zal bieden als je eenmaal gaat glijden!
Ik heb trouwens in deze winter slechts één keer gehad dat ik de controle een fractie van een seconde even kwijt was. De achterkant van de auto kwam iets opzij, maar was ook weer even snel in lijn gebracht.
Of moet ik de eerste keren doorglijden bij het remmen op besneeuwd wegdek ook meerekenen? 
Stoppen is namelijk het probleem bij gladheid! Als je weet dat je een kruispunt of afslag nadert, zal je er bijna kruipend heen moeten rollen, en terugschakelen naar zijn één. Remmen moet gedoseerd gebeuren, want geblokkerde wielen hebben NUL grip! Wat dat betreft is pekel weer fijner, want daarop is het tot stilstand komen en afremmen eenvoudiger.
NB ik moet nog even uitdrukkelijk een mogelijk misverstand uit de wereld helpen: een winterband (met of zonder spijkers) biedt je geen weggedrag alsof er geen gladheid is. Het biedt slechts gecontroleerde omstandigheden. Je zal dan ook moeten wennen aan het feit dat je constant een beetje glijdt, en dat dit niet erg is.  

Overstroming
Als de sneeuw in maart eenmaal gaat smeten komt er water op de weg. Door wéér die 'droge' lucht, is dat water de volgende ochtend alweer verdwenen. In het begin van de avond is het even spannend, want dat bevriest dat staande water, en is het weer even veel gladder dan eerder op de dag!
Het smeltwater kan niet altijd zijn weg vinden, soms omdat er een afvoer vol met ijs zit, of soms gewoon omdat het teveel water is om afgevoerd te kunnen worden. Hierdoor gaat het water op zoek naar de weg van de minste weerstand, wat vaak over de weg betekent! Dat kan voor weggebruikers soms voor verrassingen zorgen! Op het droge stuk asfalt wordt er weer snelheid gemaakt, en dat plots net na de bocht een overstroming! In de ankers en proberen om aquaplaning te voorkomen. Ook nu geldt weer, hou je kop erbij en laat je niet verrassen door omstandigheden die je zou 'kunnen' verwachten.
Omdat de zon steeds krachtiger wordt en op het zwarte asfalt schijnt, smelt de sneeuw aan de rand van de weg het eerste weg; de weg wordt steeds breder! Dat is fijn want daardoor kan het smeltwater in de grond van de berm verdwijnen, en is het opvriezen verleden tijd. 

Donkere Dagen (Mørketid)
De donkerte in de winter is hier niet veel anders dan in Nederland. Of toch wel, want door de sneeuw is het nooit helemaal donker! En als de zon erop schijnt... heerlijk!
Waar ik woon staan in alle windrichtingen wel een aantal bergen alwaar de zon in de winter niet, of maar net overheen kan komen (sorry... antropomorfisch gezien...hahaha). Voor mezelf maak ik de vergelijking met de situatie in de stad waar er aan alle kanten flats het zonlicht wegnemen! Dus ja, zo verschillend is het dus óók op dat vlak niet. 
Vergeleken met NL is het hier iets eerder donker en iets later licht, en dat is waarschijnlijk niet meer dan 30 minuten in de ochtend en 30 minuten in de middag. Nee niets om je druk over te maken!
Bij de keuze voor je woning moet je de zonnestand wel mee laten tellen als je dat van belang vindt. Zelf heb ik het bij mijn nieuwe huis als minpuntje geaccepteerd. Waarschijnlijk zal de zon er een week of tien niet op het huis schijnen. Hoe ik dat ga ervaren weet ik volgend jaar te vertellen. Ik voorzie geen problemen, want je kan immers altijd daarheen waar de zon schijnt! Op mijn werk op Gautefall bijvoorbeeld, daar zal ik waarschijnlijk weer dagelijks in de zon staan!  

Startproblemen

Ik had problemen bij starten bij meer dan -20 gr, maar dat kwam door kapotte gloeipluggen van mijn dieselmotor. In principe moet elke motor bij deze omstandigheden gestart kunnen worden. De accu's van Noorse auto's hebben een accu met een grotere capaciteit, waardoor leeg raken niet zo snel zal gebeuren.
Mocht het toch zijn dat de auto moeite heeft bij het starten: niet forceren! Schakel eerst kort de koplampen aan om de accu op te warmen. De lampen gaan bij Noorse auto's automatisch aan als je contact maakt, en uit terwijl je start. Schakel alle elementen die stroom verbruiken uit (bv. verwarming) en duw het koppelingspedaal in (ook al staat de pook in vrije stand). Laat de startmotor niet te lang draaien (5-7 sec). Herhaald kort starten is beter omdat het de accu spaart. 

Tot slot
Zet bij nachtvorst de auto niet op de handrem, maar in de eerste versnelling! Met vastgevroren remmen draaien wielen zeer lastig!!!

Ik durf niet te stellen dat ik alles heb aangehaald, maar ik kom een heel eind denk ik. 


-

Saturday, 23 April 2011

(93) Lemmings

Afgelopen zondag was de laatste werkdag op Gautefall, of beter gezegd; van het besturend personeel.
De Paasweek werd de piste nog wel dagelijks in bedrijf gehouden, maar het technisch personeel deed al het werk. Op de Webcam zag je de piste achteruit gaan, maar men hield het nog vrij lang uit vind ik! Zaterdag is de hoofdlift, door 'gaten' op de helling, gesloten, en is slechts de 'Lille Bjørn' in bedrijf gedurende het Paasweekend. 

Planteskole

Nu had ik dus tijd om het even rustig aan te doen deze week. 'Avslappe' heet dat hier met een mooi woord! 
Zoals vorige week gemeld, groeide de kool als te verwachten was, dus die moesten verpoot worden (verspeend). Dat soort werk lieten wij in het Westland meestal over aan de 'plantenkweker', hier moest ik dus weer iets nieuws leren. Met groene vingers kom je een heel eind en binnen no-time had ik de slag te pakken. Op dinsdag had ik een begin gemaakt met 1000 planten en dat deed ik op woensdag nog een keer. Er staan nu 2000 koolplanten in de kas te groeien, in afwachting om over een dag of 30 naar buiten te mogen! Trouwens hier in Norge heet een 'plantenkwekerij', 'planteskole'... skole = school, dus feitelijk moeten de plantjes eerst iets leren voor ze aan het echte werk kunnen beginnen. Het is zo'n leuk taaltje dat Noors!!! 



Vrijdag was een 'goede', dus de kelder ingedoken om de gekochte uien uit te sorteren, en de knoflook in tenen op te delen. Ik heb nu welgeteld 6000 gele uien, 6000 rode uien, en 4300 knoflooktenen in de kelder staan.
Dat moet allemaal met mijn handjes de grond ingedrukt gaan worden volgende maand! Naast de 2500 aardappelen... kan niet wachten....ahhahaha

'Oh no... no more Lemmings!' 

Op witte donderdag was het perfect weer om op de motor te zitten, de zon niet te krachtig en 20 graden in de schaduw!
Als je dagelijks dezelfde route rijdt, ga je een beetje op de automatische piloot, de omgeving is dan wel fraai, maar het is toch anders dan rijden door een stukje Norge dat je niet dagelijks ziet. "WAUW!!!!" was een uitroep die ik regelmatig aan de binnenkant van mijn helm hoorde. Een route had ik niet uitgestippeld, ik zou wel zien waar ik terecht zou komen. Hierdoor kwam ik op een óh zo fraaie route naar 'Dalen'! Echt supert! Hier wat foto's van dat 'uitje'.  

Op de 200 afgelegde kilometers kwam ik twee lopende, en naar schatting duizend!!! doodgereden Lemmings tegen!


(Onsmakelijk? Ja sorry!!! Harde werkelijkheid!)


De lopende exemplaren leken van richtingsgevoel geen kaas gegeten te hebben, het leek wel of ze in de bak van de 'wiekentkwis' waren losgelaten... 


Lemmings (of 'Lemen!' in het Noors), zijn kleine knaagdieren die eens in de vier jaar explosief in aantal toenemen! Als gevolg hiervan verspreiden ze zich op zoek naar een nieuwe woonomgeving. Volgens de krant zijn er sinds 40 jaar nog nooit zoveel Lemen geweest! Van een plaag is trouwens geen sprake, omdat de beestjes geen schade aanrichten. Daarnaast spelen ze een rol in de voedselketen voor roofdieren. Door hun gebrekkige gevoel voor richting, een eenvoudige prooi! 
Lemen planten zich enorm snel voort, en kunnen zoals in dit jaar enorme aantallen bereiken. Door hun migratie, sterven er zoveel van de soort, dat ze op een bepaald moment bijna uitsterven! Dit is dan ook de reden waarom het jaren duurt voor er weer een nieuwe piek ontstaat. De wetenschap is er trouwens niet helemaal zeker van waarom het gemiddeld vier jaar duurt... voor er weer een piek ontstaat. Men noemt het fluctueren in populatie 'chaotisch'.

"Yippie!!!" 

NB Ik had me trouwens voorgenomen om eens wat minder te schrijven, maar het werd zo'n lang verhaal dat ik het maar in twee delen geknipt heb! ...pfffff.... soms hou ik zó van mezelf!!!.... hahaha

-

(92) Huis kijken!

Afgelopen maandag de mountainbike uit de schuur gehaald voor een ritje met doel: Grova!

Ik was met name benieuwd hoe het huis en omgeving eruit zou zien, zonder de sneeuw die er een paar weken geleden nog lag. De fiets tegen mijn huis (vreemd gevoel gaf dat!) geparkeerd, en met het fototoestel naar het riviertje gelopen. Ik was nog geen 10 meter verder of er kwam van achter mij een tekkel mij begroeten. Een erg aardig beestje, en tevreden met een paar aaien over zijn bol. Het beestje bleef met me meelopen en ook toen ik weer terug naar het huis liep. Ik had inmiddels gehoord dat de buren in de tuin bezig waren, en besloot ter plekke om kennis te gaan maken met mijn nieuwe buren. Een mooiere opening kon ik mij toch niet wensen? Gewoon met hun hond aan mijn zijde op je nieuwe buren afstappen om kennis te maken?
Zij wonen hier pas twee jaar en komen (god zij dank) uit Skien, waardoor ik ze kon verstaan! Toen ik aangaf dat ik uit Nederland kwam, gaf de vrouw aan dat ze al van me gehoord/gelezen hadden... ja, zo gaat dat met beroemdheden...hahahaha Het zijn aardige mensen van begin vijftig.

Onder het motto "ijzer smeden als het heet is" het mogelijk gebruik van het stuk land besproken. Ik stelde dat het toch wel 10 000 m2 zou zijn, maar daar waren ze niet zo zeker van. Even later ging de buurvrouw het huis in en kwam terug met een prachtige detailkaart waar hun grond op afgebeeld stond! Het stuk rechts van mijn huis is 8 000 m2 en links ligt een even goed weilandje van 5 000 m2. 
Er grazen nu in de zomer koeien op, van een buur van even verderop, maar hij gaf aan dat hij het gebruik met de huidige gebruiker zou overleggen. Waarschijnlijk snapte hij mijn situatie met het dagelijks rijden naar 'Holte', mede ook omdat ik aangaf graag in de toekomst de groenten naast mijn huis te willen telen. 

Er liepen trouwens twee schattige puppies rond van het type 'jachthond' nu heb ik daar geen verstand van, maar hij vertelde het en noemde het ras 'Dax'? Toen ik aangaf dat ik meer een 'kattenmens' ben... zag ik de buurvrouw schrikken. Wat blijkt nu: In deze buurt leven zeer veel verschillende vogels, volgens haar wel VEERTIG soorten!!!! Ik snapte nu waar haar schrik vandaan kwam; als er katten rondlopen zijn die vogels natuurlijk zo 'gevlogen', en dat zou jammer zijn! De 'vogelmens' in mij won het van het 'kattenmens' (het klinkt nu ineens als een scheldwoord...hahaha). Dan maar geen katten, ja toch?! Ben allang blij dat ik gewacht heb! Ze wees met haar vinger, die ik volgde... in het struikgewas vlak voor het huis zag ik vervolgens een stuk of vijf kwetterende groenlingen! Prachtige beestjes, waar we destijds in het Westland er ook af en toe een paar van hadden! 



De buurvrouw stelde voor dat de buurman mij een rondleiding zou geven. Ik heb wel een uur met hem rondgelopen en gepraat over diverse dingen. Zijn plannen met het perceel: een rokerij voor vis en vlees, en ook een vijver om vissen in te kweken. LEUK! Mede omdat hij het 'dam' noemde! Ook vertelde hij over het aantal Gaupen in deze buurt, dat zou teveel zijn. Zonder natuurlijke vijanden, is de enige methode 'afschieten'. Als dierenvriend een akelig woord! Maar toen hij uitgelegd had dat een Gaupe een vrij groot territorium heeft (+/- 200 km2), zag ik er de noodzaak van in. In totaal bezit hij trouwens 228 000 m2 landgoed waarin technisch gezien slechts één Gaupe zou moeten leven... Ik heb alvast te horen gekregen dat ik mij vrij door het bos kan begeven als ik dat wil. Vanaf mijn huis kan ik in principe zo naar Gautefall lopen... maar dan moet ik wel genoeg brood en een slaapzak meenemen! Hahaha 


Uiteindelijk gaf ik aan dat ik nog wat foto's van mijn huis ging maken, waarop hij zei: "De volgende keer staat de koffie klaar", "je drinkt toch wel koffie?". "ja dat doe ik!" antwoordde ik lachend.

Een Mooie dag!
En het mooiste is... ik heb niet eens de tijd gehad om mij vooraf druk te maken over het ontmoeten van mijn nieuwe buren!
Helemaal TOP!

Hierbij de link naar de foto's die ik die dag van mijn huis maakte: 

Huizen kijken

Ik heb trouwens wat last van ontwenningsverschijnselen als het gaan om kijken naar huizen... elke keer als ik weer een advertentie zie, in de krant of op internet, moet ik mezelf inprenten dat ik niet meer hoef te kijken! Nu heb ik echt niet zo lang hoeven zoeken voor ik mijn droomhuis had gevonden, maar toch was het blijkbaar al een 'gewoonte' geworden.
Voor de mensen die zich afvragen wat dat huis nu ongeveer gekost heeft; de verkoopprijs van mijn tweekamer appartement in Nederland is er gelijk aan... iets meer dan een ton euro's dus! Ja, huizen zijn hier, afhankelijk van de plek waar het staat, niet duur! Voor iets dergelijks zou ik in NL een vermogen kwijt zijn geweest, of te wel, ik had iets dergelijks nooit kunnen kopen! Voor mij waren de gunstige huizenprijzen dan ook een van de redenen om te emigreren.



"Wie over elke stap nadenkt, staat zijn hele leven op één been." 
(Chinees spreekwoord)

-

Monday, 18 April 2011

(91) Witte Pasen...

Als het aan mijn werkgever ligt, zal het een 'Witte' Pasen worden!
Een paar weken geleden zag ik dat toch écht niet gebeuren, maar nu... begin ik te twijfelen.
Nu is het zo dat er in totaal 'genoeg' sneeuw ligt, het ligt alleen niet 'overal' meer. Eigenlijk wordt nu alleen nog geskied op de afdalingen die destijds met sneeuwkanonnen zijn behandeld. Ook daar komt de rotsbodem door de sneeuwlaag, maar er is nog 'omheen' te skiën. Het lifttracé van de sleeplift is echter vandaag door te weinig sneeuw 'ingekort' tot mast zes ipv elf!
De enige manier om op de top te komen is dus: de stoeltjeslift.
Maar goed, er kan dus nog geskied worden, omdat men op vrijdag en het weekend een massa sneeuw verplaatst heeft.


(het lijkt wel of ze met piepschuin gemorst hebben...)

Met name helemaal beneden in het dal is er weinig meer over van de ooit zo dikke laag! Er is een smalle strook (3 mtr) sneeuw neergelegd die maar de toegangspoortjes van de lift gaat. Op zich geen verkeerde oplossing, het werkt in ieder geval goed. De opstapplaats was trouwens in een week tijd totaal sneeuwvrij geworden, dus ook dat moest men vers spul naar toe brengen.
Hopelijk is het het allemaal waard, want uiteindelijk moet die inzet toch weer terugverdiend worden.
Het aantal mensen was niet zo veel als we gewend zijn dit weekend, ongeveer de helft, wat dus niet goed is!
We zullen zien... hoe lang het seizoen te rekken is.

Holte   

Maandag weer mijn wekelijkse ronde op het land op 'Holte' gedaan en ik voelde dat de grond er klaar voor geraakt! Zoals eerder gemeld had ik door de vroege vorst geen tijd meer om de zaaiuien te rooien, en die staan er op dit moment levenslustig bij. Ik ben benieuwd hoe die het gaan doen! Wellicht is het dan een idee om toch uien te zaaien en die pas in het tweede jaar te rooien. Ik heb naast de eigen oogst inmiddels ook een paar duizend gekochte plantuien in de kelder staan om straks in de grond te stoppen. Hetzelfde geld voor de knoflook, die ik dit jaar voor het eerst ga zetten. Er wordt gesteld dat het seizoen in Norge te kort zou zijn. Ik ga het zien, het is sowieso leuk om te proberen.


(de 'nieuwe' frees)

Ook op een ander vlak kan het seizoen wat mij betreft van start, want deze week heb ik op de Noorse 'Marktplaats', een grondfrees op de kop weten te tikken. Zoals gebruikelijk moet je van tweedehands geen hoge verwachtingen hebben, mijn eisen waren daarom ook uitsluitend op 'functioneel' gericht. En alles doet het naar behoren, dus wat wil ik nog meer? Er zit ook een sneeuwfrees onderdeel bij, dus dat gaat ook wel van pas komen over een maand of zeven! Het ploeg onderdeel had de verkoper zelf het meeste gebruikt, eens zien of dat inderdaad zo handig is.

Zaaien

De eerste zaaiing is gedaan, en de spruiten en boerenkool groeien... tja als kool...hahahahaha volgende week vanuit de zaaitray in potjes verspenen. De sla en prei hebben wat langer nodig voor het ontkiemen, maar ook daarbij verwacht ik dat die de komende week boven de potgrond uitkomen.

Elektra

Omdat ik inmiddels een jaar in Norge woon,  heb ik ook wat info over elektra verbruik te delen. Bijgaand een grafiek van het verbruik in KWH over het jaar gezien. Hierbij aangetekend dat er geen gas in deze woning is, dus warm water komt van elektra en ook het koken drukt op de meter. Tevens is de verwarming gezien de pieken in de winter niet te onderschatten. Je kan met hout veel doen, maar voor de basiswarmte gebruikte ik toch de wandkachels die je op een bepaalde stand constant mee kan laten lopen. De basiswarmte hield ik in de woonkamer trouwens op 16 graden, en hooguit bij hele koude nachten kwam het wel eens een paar graden lagen de nacht uit. Om een beeld te krijgen: er liepen constant twee warmteplaten mee met in totaal iets van 1000 watt. Klinkt veel, maar het alternatief is dat je s'morgens in een kamer komt van 9 graden of lager... de keuze lijkt me dan ook niet moeilijk!


(verbruik elektra in KWH per week)

Verhuizen!

De datum van overdracht komt dichterbij, ook al hebben we nog geen datum afgesproken, het zal in ieder geval liggen tussen 1 - 15 mei.
Dus.... moet ik nu eigenlijk al weer dingen in dozen gaan doen??? Het is blijkbaar nog niet helemaal tot me doorgedrongen, dat er weer verandering aan zit te komen :-)
Nu is het maar 9 kilometer verder, dus helemaal efficiënt hoeft het voor mij niet. De grote spullen met wat extra hulp en alle losse dingen zoals kratten en dozen, kan ik zelf op het gemak heen en weer rijden. Bijvoorbeeld als ik van de tuin af terug naar Grova rijd, kan ik wat dozen inladen. Over het gebrek aan efficiëntie gesproken... "Piet, dat is Mega efficiënt" :-)
Weet je wat trouwens enorm lachen is: ik verhuis, maar mijn adres blijft hetzelfde... ja echt!
Ik woon nu in Tørdal en straks ook, het enige wat veranderd: 'Bø i Tørdal' wordt 'Grova i Tørdal'... ik durf te wedden dat als je Bø op de brief zet, het gewoon aan zal komen! Zoals eerder gezegd, weet de postbode mijn brievenbus te vinden! Straks ziet ze dat de bus in Bø weg is en treft hem in Grova aan...hahhaha
Is dat cool of wat?!

-

Saturday, 9 April 2011

(90) Opgeruimd Staat Netjes!

Vrijdag op 'Holte' geweest en over het land gelopen. Alle sneeuw is weg en op een klein stukje na was het niet eens zo drassig! In mijn verslag van vorig jaar staat te lezen dat het moment van smelten rond de 14e lag, dus we liggen goed op schema! Over een maand is de grond helemaal klaar om er de frees in te zetten. Hopelijk heb ik er dan een... anders wordt het lastig! Hahaha

Het hele land ligt bezaaid met keutels van dit keer dieren uit het bos... nee niet die enge beesten uit de Fabeltjeskrant :-)
'gratis' EKO-mest! Wel hoop ik op een korte termijn geheugen bij die beesten, zodat ze strakkies lekker in het bos blijven als ze honger hebben!
Ze hebben trouwens écht álles opgevroten! er staat géén kooltje meer! Alleen nog afgekloven stronken
Het enige wat mogelijk nog iets wordt is de prei, hoewel die ook half afgekloven zijn... nou ja ik zie wel!
Waarschijnlijk gaat uiteindelijk toch overal de frees in!

De sneeuw op de ski-piste verdwijnt uiteraard ook snel, té snel volgens mijn chef! De natuur laat zich niet dwingen! De nachten zijn dan nog wel af en toe wat kouder met een paar minusgrader, maar dat wordt door de dagtemperatuur van boven de 10 al snel teniet gedaan! Ook waaide het flink de afgelopen week, dus al met al is volgens mij skiën met Pasen uitgesloten! Of nee... waterskiën... dat moet wel lukken denk ik :-)

(tijdbeeld smeltende sneeuw)

Het is trouwens weer een hele nieuwe wereld buiten, nu de sneeuw weg is! Die extreme verschillen en overgangen! Erg fraai! Kan je het je voorstellen dat ik een 'geel-bruin' grasveldje fraai noem? Hahahaha

Zaden

Vorig jaar had ik de zaden vanuit NL meegenomen bij de verhuizing, dit jaar zouden ze met de post komen. Wellicht vraag je jezelf af waarom ik weer zaden in NL koop in plaats van in Norge... tja, ik werd er een beetje wiebelig van dat de zaadhandel hier, EKO en conventioneel gewoon door elkaar op hun bestellijst heeft staan. Een bedrijf die uitsluitend EKO verkoopt, zoals mijn vrienden in EPE (Bolster.nl) vond ik niet. Ik had mij echt voorgenomen om lokaal te bestellen, maar daar kwam snel een eind aan! Ik kwam er namelijk net op tijd achter dat ik conventionele zaden in mijn 'winkelwagentje' had liggen... hierop heb ik meteen de bestelling afgebroken! Enne, het bleek dat ze dus helemaal geen EKO voor die groente hadden... nou ja zeg!
Maar goed, de zaden kwamen op 16 maart de grens over... Nu had ik wel gelezen over pakketjes die opengemaakt worden en ook over het feit dat je btw moet betalen over de waarde van hetgeen je importeert.
Dus de douane hield mijn pakketje vast en stuurde mij een brief met het verzoek op te geven wat er in de doos zit en aan te tonen (factuur) wat de waarde is. Ik meteen een kopie van de rekening gestuurd + omschrijving in het Noors. Een dag of tien later... weer een brief; of ik zo vriendelijk wilde zijn mijn fødselnummer op te geven en een kopie van mijn ID-bewijs te sturen, want ze kunnen mij niet in het belastingsysteem vinden (Houden zo!!! Hahaha). Meteen gereageerd en weer wachten... een week later was het pakket er nog niet, dus ik bellen! De vriendelijke meneer wist mij te vertellen dat het pakket verzonden was naar het postagentschap in Drangedal. "Wanneer komt het daar aan?", "Het zou er al moeten zijn" wist hij me te vertellen.
Vlak voor ik naar Drangedal vertrok nog even de postbus geleegd, en jawel er lag een afhaalbericht bij!
Is het toch nog goedgekomen! Geen onbelangrijk detail is dat ik 33% van de waarde van het pakket mocht afrekenen.
Toe maar!

Volgende week gaan de eerste zaadjes de grond in! Bij Henk wel te verstaan; het uitplanten buiten kan pas eind mei!

Nieuw huis

Tot slot... het lekkerste bewaren we immers altijd voor het laatst, toch?!

Het gesprek bij de bank was goed en ik kreeg daarmee groen ligt om een bod te doen op het huis waar ik een oogje op had. Voorwaarde was wel dat ik bij 'koop' 20% van de waarde van het huis (+kosten) als eigen geld op tafel moet leggen. De bank zorgt dan vervolgens voor de overige 80%. 


Op 7 april kreeg ik de melding dat het bod op het huis i Grova geaccepteerd werd.
Een dag eerder was ik als hoogst biedende uit de bus gekomen. Daarna was nog even het wachten op het formele akkoord van de verkoper.

Het is nu dus zeker! Het huis is van MIJ! Écht van mij! YES!!!
Zelfs op hun site stond het diezelfde avond al als 'SOLGT'... 

Officiële verhuisdatum (overdracht) moeten we nog overeenkomen, maar ik denk dat het rond 10 mei moet gaan gebeuren...
Ik ben zó blij! Zo blij was ik volgens mij nog nooit met een aankoop! 

Zie hier voor wat foto's van het huis.

Sunday, 3 April 2011

(89) Heimwee!

Een jaar geleden was ik in dit weekend samen met Jeffrey aan het verhuizen! Ik zou bijna het cliché gebruiken dat het jaar 'omgevlogen' is... maar dat zou niet kloppen.
Er is in dat jaar namelijk zo verschrikkelijk veel gebeurd dat het voor mijn gevoel veel meer jaren lijken te zijn. Getuigen daarvan zijn ook de artikelen die ik trouw elke week in elkaar flanste. Hoe dan ook was het een succesvol jaar! Een jaar om trots op te zijn! Iedereen weet, of kan dat inschatten, dat een emigratie meestal niet van een leien dakje gaat, en dus de nodige moeite kost.
Nu heb ik wel enkele bobbeltjes in de weg gevoeld, maar over het algemeen ging het toch heel vlotjes! Ik ben een gelukkig man!
Enne... 'heimwee'... wat is dat? Ik heb het geloof ik al eerder geschreven, dat ik me hier zó thuis voel! Erg fijn gevoel om eindelijk écht thuis te zijn, dat kan ik je wel vertellen.
En dan woon ik nog in een huurhuis, dat wordt wat als ik straks ook nog écht in een eigen woning zit! Hahahaha

Daarover gesproken, na weer een rare situatie, afgelopen maandag dan toch het huis bezichtigd. De bezichtigingen zijn hier trouwens vaak een soort 'open huis' waarbij de makelaar een bordje bij de oprit zet met 'Visning' (bezichtiging). Iedereen kan dan gewoon binnenlopen en de boel bekijken. De makelaar overhandigde bij de deur ook nog een rijk geïllustreerd boekje met alle details van het huis, erg leuk om thuis nog eens lekker door te bladeren!
Als ik nog zou twijfelen... is dat nu wel over! Wat een ideaal huis is dit voor mij, en eigenlijk nog veel te groot ook voor mij alleen. "Op de groei gekocht" zal ik dan maar denken! Ik zie mezelf er al helemaal wonen! Het voelde zó goed!!!
We zullen zien wat het lot voor me in petto blijkt te hebben :-)  
Alles zag er zó picobello uit dat ik bijna tegen een muur opliep toen ik weer het huis in Bø binnenstapte, wat een oude zooi is dat zeg, in vergelijking met!

(tijdbeeld van hoe snel de sneeuw smelt)

Maandag heb ik een afspraak bij de bank om over een hypotheek te praten en daarna zal ik al dan niet een bod op het huis kunnen doen. 
Het kopen van een huis gaat hier trouwens net even anders dan in Nederland heb ik me laten vertellen. Er wordt per opbod verkocht, waarbij alle bieders actief meebieden of afhaken. Veel beter in mijn ogen dan het geheimzinnige Nederlandse systeem (als ik dat al goed begrepen heb...).


Zomertijd

Vorige zondag ging ook hier de 'zomertijd' in, en voor mij was het even schrikken toen ik zondagmorgen op de computer zag dat het een uur later bleek te zijn! In het verleden kon ik op de bewuste zondag gewoon rustig wennen aan de nieuwe tijd, en maakte ik me er niet druk om. Nu werd ik er dus even keihard mee geconfronteerd! Gelukkig ben ik altijd té vroeg uit de veren, dus was ik gewoon op tijd op het werk.
Doordat het werk zeer op tijd gefocust is, heb ik direct vanaf dag een geen last gehad van het verkeerd lopen van de biologische klok! Erg fijn, want ik was in het verleden, net als vele anderen, toch zeker wel een paar dagen van slag!

-