Sunday, 25 September 2011

(115) Daalders Waard


Gisteren weer op de markt gestaan, en ik had er hoop op dat ik dit keer in Kragerø een goede omzet zou draaien.
En dat was zo!!! Met een verdubbeling van de omzet ten opzichte van vorig jaar, kan ik dik tevreden zijn.
De omzet in 2010 was trouwens gewoon te weinig, dus dit jaar was het kijken of het überhaupt wel lonend kon zijn om daar met groenten te staan. Dat bleek gelukkig zo te zijn, want het directe contact met de klant vind ik toch best leuk! Daarnaast ook leerzaam; toepassen van het Noors, maar ook dingen over produkten te weten komen. 
Omdat ik regelmatig vragen krijg over boerenkool, had ik dit jaar een tweetal recepten op een A4-tje staan en dat 15 keer gekopieerd (met dank aan mijn klant Avigo die het in diens nieuwsbrief plaatste). Aan het eind van de dag had ik er nog slechts één over! :-)

Ook dit keer had ik Pieter gevraagd om mee te gaan. Hij is pas twaalf, en kon weer oefenen met afrekenen.
Zelf had ik op die leeftijd ook vast moeite met rekenen. Een goede tip is dat je het niet moeilijker moet maken dat het is; tel de bedragen van de gekozen groenten op, ontvang het geld en ga vanuit het te betalen bedrag optellen met wisselgeld tot je aan het ontvangen bedrag komt. bijv; waarde van verkoop = 65 kroner, je krijgt een briefje van 200... Pak een muntstuk van 5 kr. (maakt 70), een 10 kr stuk (maakt 80), een 20 kr stuk (maakt 100). Doe daar een briefje van honderd bij en je hebt zonder rekenwonder te hoeven zijn, correct wisselgeld in handen. 

(nog even en dit alles ligt weer onder de sneeuw!)

Over leren gesproken; er was een dame die mij vroeg of ik aardappels had met grond eraan... ik dacht even dat ik het verkeerd verstond/begreep, maar ze wilde echt ongewassen piepers! Volgens haar zouden die beter van smaak zijn, tja... zou best kunnen natuurlijk...hahahaha Grond isoleert toch de knol op een bepaalde manier.
Ik heb gisteren 27 kilo aardappelen verkocht!!! Er was er zelfs een die even later terug kwam om nóg een zak (1,5 kilo) te kopen omdat ik eerder zo lyrisch was over de smaak....hahahaha

Een ander kocht rode bietjes en had het erover dat ze daar een heerlijke soep van ging maken.
Ik vroeg haar of die soep dan niet vreselijk 'rood' zou worden. 'Ja dat wordt het', en ik probeerde het me voor te stellen; een bloedrode substantie... geen smakelijk gedachtenbeeld... toch eens proberen of het wat is.

Rijbewijs

Eerder gaf ik aan dat mijn rijbewijs moest verlengen, of te wel het blijkt dat je als inwoner van Norge dan een Noors rijbewijs moet krijgen.
Het NL-rijbewijs werd naar het RDW in NL gezonden en die moesten akkoord geven voor men verder kon. Een week geleden kreeg ik een belletje dat dat akkoord er was en dat ik langs kon komen om het nieuwe rijbewijs aan te vragen. Ik had pech, want het computersysteem werkte na het maken van de foto ineens niet meer (die boeventronie kon het systeem mogelijk niet aan??? Hahahaha). Ik heb nog wel een halfuur gewacht in de hoop dat het euvel verhopen werd, maar helaas. Ik kon een andere dag terugkomen. 
Nu kom ik toch elke week langs Skien dus op de terugweg van de Oslo-tur ging ik even langs.

Best een bijzonder gevoel trouwens om straks een Noors rijbewijs te hebben, dat maakt je al een beetje meer een 'Noorman'.
Best belachelijk... voor de pasfoto moet je hier een vikinghelm op....hahahhaha (grapje!)
Na het maken van de foto en het administratieve gedeelte (waaronder betaling van 286 kr), liet de mevrouw me weten dat ik binnen drie weken het rijbewijs via de post zal krijgen (ophalen dus).

Derde klant

De klanten die ik er dit jaar bij kreeg, laten het om de een of andere reden, afweten.
Een aantal weken geleden startte ik met zeven nieuwe klanten, en daar is er slechts een van over die wekelijks blijft bestellen. Ik weet het niet, ik had een groter enthousiasme verwacht. Nu is die enen extra klant slechts een aanvulling om alles wat ik heb kwijt te kunnen. 

Voor volgend jaar dient uitgezocht te worden waar het volgens de klanten aan ontbreekt.

Appeloogst

Woensdag de appelboom leeggeplukt, en gezien dat de kwaliteit niet best is! Er zit écht niet een gaaf exemplaar bij! Misschien toch maar appelmoes van maken dan. Bij elkaar iets van 30 kilo van die ene boom (is dat weinig?). Kijken of volgend jaar met wat snoeiwerk er meer en betere vruchten aan kunnen komen.


"Hulp is iemand de kracht geven er zelf iets aan te gaan doen." 
Joanna Trollope

-

Sunday, 18 September 2011

(114) Piepers Rooien


Deze week stond vooral in het teken van het rooien van de aardappels.
Henk en ik keken al een paar weken uit naar een paar dagen van droogte waarbij de grond tevens voldoende zou zijn gedroogd om met de traktor het land op te kunnen.
Wonderwel kwam dat moment dan toch! Het was drie dagen droog gebleven en er stond flink veel wind.

Zaterdag kwam Hendrik-Jan met zijn traktor met rooimachine het land oprijden; wat een gevaarte!!!

Het ging prima, en de conditie van de grond was prima! Ik had echt nog wel modder verwacht, maar het was gewoon 'goed'!
Ja, en dan de opbrengst... daar was het toch allemaal om te doen...
Als positivo ben ik toch vooral gewend om te denken dat het glas half vol is, en dingen te relativeren.
We hadden eerlijk gezegd niet te hoge verwachtingen, en het was dan ook mooi om te zien dat er goede piepers uit de grond kwamen, niet veel, maar dat kon ook niet na deze zomer. Het aantal rotte eksemplaren viel ook 100% mee, en ook waren er bij die met 10 cm best groot te noemen waren. Tuurlijk, er zat veel 'grut' tussen, maar die kunnen volgend jaar weer de grond in als pootaardappel.

(kan nooit veel zijn zou je denken...)

Na het rooien is het spul op een hoop gelost, en moet het nog overgepakt worden naar kratten of zakken.
Over het aantal kilo's kan ik nog weinig zeggen; zo'n hoop lijkt altijd minder dan het is.

Handmatig Rooien

Op Holte was het rooien een ander verhaal... 'aardappels wroeten' dus!
Met een rooivork en de handen als enige gereedschap, maar het ging ook!
Zwaar werk, dat wel.

(het werk is gedaan!)

Uit een m2 heb ik 1300 gram aardappels kunnen oogsten, wat ik niet verkeerd vind!
Ook nu weer 'naar omstandigheden' een mooi resultaat! In een goed jaar mag je het dubbele verwachten of toch zeker wel 2 kilo.
Van de piepers onder het zwarte gronddoek heb ik ook al een deel naar de oppervlakte gehaald; bij het wegtrekken van het plastic lagen er al diverse eksemlaren half boven de grond, precies zoals verwacht was. En die waren prima van kleur; geen sprake van groenverkleuring, dus het plastic is donker genoeg voor deze toepassing.
Omdat je met deze methode niet werkt met 'ruggen' kan je meer rijen zetten. Drie in plaats van twee rijen, en dat komt de opbrengst per meter ten goede! 
Onder 4 m2 gronddoek kwam 7030 gram, en uit dezelfde meters op heuvels kwam 4260 gram. De kwaliteit en grootte verschilde nauwelijks. 1,7 kg/m2 versus 1,1 kg/m2. 
Lijkt me duidelijk een succes!

Kosten/Baten 

De piepers die ik een week eerder rooide werden op de markt in Seljord trouwens goed verkocht; 25 kroner voor 1,5 kilo. Lijkt goed betaald, maar als je bedenkt dat deze geheel met de hand geplant en geoogst werden, is het waarschijnlijk net voldoende om een minimum uurloon te genereren. Ach ja, ik vind het gewoon leuk om piepers op het land te hebben en die zelf te kunnen eten, want ze zijn wel héél erg lekker hoor!!!
Van de week moest ik een beetje grinniken toen ik me bedacht dat het best een goede investering is om één aardappel in de grond te stoppen en er vervolgens na een paar maanden een stuk of zeven uit te kunnen halen... het zou wat zijn als dat ook met 20-kroner munten zou lukken....hahaha

Hier met dat Bier!

Door de oogstdrukte schiet het maken van bier er wel een beetje bij in. 
Dat is jammer, té jammer, dus heb ik een oplossing gevonden in het gewoon standaard op zondag een vat starten. 
Inmiddels maak ik ook voor vrienden af en toe een kratje, en een voorraad hebben is wel zo prettig! Ik heb laatst een biertje van 6 maanden rijping gedronken, en... óh wat was die lekker! Daarmee is meteen bewezen dat het goed een halfjaar te bewaren is, en waarschijnlijk ook wel langer.


"Om gelukkig te zijn, moet je iets doen waar je gelukkig van wordt." 
Johan Cruijff

-

Sunday, 11 September 2011

(113) Dyrsku'n 2011


Daar stond ik dan gisteren... met mijn groenten op de grootste markt van Norge.
Vrijdag waren er 20.000 bezoekers en daarmee een record voor de vrijdag. Zaterdag werden 30.000 bezoekers verwacht, en ik denk wel dat die er waren! Het was tot in de avond op drie spetters na, droog! Geheel zoals voorspeld was.

De plaats waar ik mocht staan was verre van ideaal, maar het was dan ook een 'extra' plek die de boer voor me gemaakt had. Ik had twee tafeltjes ter beschikking die voor zijn uitstallingshutje stonden. 
Het was best wennen om dit keer dus niet in een tent te staan, maar onder de bewolkte hemel. Dat laatste kwam me trouwens goed uit, want je kan écht niet met je groenten in de felle zon gaan staan! Het was nu al dat de bospeen halverwege de dag slap werd.


De handel over de twee dagen viel mij erg tegen; het leek wel of op de markt alleen 'Hollanders' rondliepen. 'Kijken, kijken, maar niet kopen' was toch vooral hun motto, leek het. De verkoop was dan ook ongeveer gelijk aan die ik op de Bondens Marked in Kragerø gewent ben. Jammer! Zeker ook omdat ik voor deze sessie 'al' mijn groenten buiten de bestelling voor klanten had gehouden. Weten we ook weer! Ja toch?!

Wel lachen was de kaasboer, die tegenover mijn uitstalling zat; hij had de broer van Peter Ludolf kunnen zijn! Op een bepaald moment zag ik hem, bij gebrek aan klanten, indommelen... (of zat hij iets te lezen...?) Mogelijk om zichzelf wakker te houden, blies hij van tijd tot tijd op een soort van 'waldhorn'. We moesten er kostelijk om lachen!

Norsk!

Op zo'n dag wordt je omringt door de Noorse taal, en ik vind het mooi om te zien dat het al lang niet meer op mij overkomt als een 'buitenlandse' taal. Ik versta niet alles, maar begrijp meer dan genoeg. Ik heb gisteren heel wat dialecten voorbij horen komen en ook als klant mogen bedienen, er was er maar een bij die ik echt niet volgen kon. Het feit dat ze voorstelde dan maar op Engels over te gaan, voelde bijna als een belediging :-)   
Het Noors is 'mijn' taal geworden! Een mooie conclusie!

Oslo-tur

Dinsdag voor het eerst met de bestelwagen van Holte Gård naar Oslo gereden, met daarin 46 kratten gevuld met groenten & fruit.
De rit ging geheel naar wens, en het rijden met de 'Iveco Daily' was prettig. Ik had verwacht dat het een groot nadeel zou zijn ten opzichte van mijn VW Caddy, maar er was nauwelijks verschil. Sowieso is het altijd prettig om hoog te zitten vanwege het betere overzicht op de weg.
Ik was voor de zekerheid een halfuur eerder vertrokken, maar dat was nergens voor nodig. Hoewel... de A13... uhhh... E18 was nu niet in file, dus voor de volgende rit lijkt het mij verstandig om wederom zo vroeg van huis te gaan.

Kloofhout...

Mijn nieuwe hobby! Hout kloven...
Ik heb al aardig wat staan hakken op die gezaagde boomschijven... en het is nog steeds leuk werk.
Wel intensief natuurlijk, maar het lijkt zwaarder dan het daadwerkelijk is. Het zwaarste vind ik het tillen van de gevulde zakken. Daar zit toch al snel 25-30 kilo aan 'nat' hout in, en pakt niet ideaal beet. Mijn auto heb ik naast de kloofband staan en zodoende kan ik de gevulde zakken direct in de auto leggen. Met een zwaarbeladen auto (de koplampen schijnen meer in de bomen dan op de weg...hahahaha) ga ik dan weer na huis en moet ik aldaar weer even moed verzamelen (indrinken....) om het spul vanuit de auto op stapels te leggen. 10-15 zakken neem ik per keer mee; voor die hoeveelheid sta ik dan bijna twee uur te kloven. Bij elkaar staat hier bij huis al zo'n 170 zakken! En bij Henk nog 40 zakken die ik vanwege het houtverbruik, in Bø zal afleveren. Hoeveel zakken ik nog te vullen heb? Tja... dat zullen er toch al snel 80 zijn denk ik. Het lijkt idioot veel! Aan stookhout zal ik waarschijnlijk geen gebrek hebben deze winter! Fijn idee!

(70 zakken buiten en er staan ook nog 100 zakken binnen)

PS. ik hou wekelijks bij hoe snel het hout droogt. Dennenhout (vuren) droogt vrij snel ten opzichte van Berk en andere soorten. Per week droogt het (onder deze regenachtige omstandigheden) tot nu toe ongeveer 5% in. Binnen of buiten drogen heeft nog geen verschil laten zien.
Waarschijnlijk is dat met een periode van zonnig en winderig weer, een stuk meer.
Ik hoop op deze manier ook te kunnen zien wanneer het 'droog' is en klaar voor de kachel.   

'Fouten vormen gewoonlijk de brug van onervarenheid naar wijsheid.' 
Phyllis Theroux

-

Sunday, 4 September 2011

(112) Natte Zomer!


Even een open deur intrappen hoor...hahahha
Net zoals in NL is het hier in mijn geliefde Norge een verschrikkelijk natte zomer geweest, en ik denk niet dat de laatste paar weken, voor de herfst begint, dat goed gaat maken. 
'Natter kan niet!', heb ik me laten vertellen en dus was dit jaar op dat vlak een dieptepunt, of hoogtepunt vanuit de hoeveelheid regen gezien.
En als positivo mag ik dat graag met een roze bril bekijken! :-)

(Dubbele regenboog boven Holte, klik om te vergroten)

Waterkracht!

Door de grote hoeveelheid water zijn naar waarschijnlijkheid de waterreservoirs barstens vól!!! Dat is mooi, want dat betekent goedkopere stroom voor de komende maanden. Zoals wellicht bekend, komt veel, zo niet alle, stroom in Norge van waterkrachtcentrales, en die gasten draaien vast een topjaar!

Biologisch!

Ik heb het er al vaker over gehad dat ik het fantastisch vind dat de groenten er naar omstandigheden zo best bijstaan. Op zich is dat al bijzonder, maar daarbij moet je ook nog rekening houden met het feit dat alles zonder enig plantenbeschermingsmiddel gebeurt! Ik heb niet het idee dat ik dit jaar bijzonder veel meer schimmel (meeldauw) in de gewassen tegenkom, en ook het aantal virusaantastingen is niet extreem. Gezien de vitaliteit van de plant, heb ik ook ook nauwelijks last van wortelziekten. Als de planten er wat geel uitzien, komt dat door het ontbreken van zuurstof in de grond. Op diverse plekken staan de planten al weken in het water, en toch geven ze niet op! Mooi toch?!


Natuurlijk gaat de algemene natheid van het land nu het tegen de herfst aanloopt, parten spelen.
De kracht gaat sowieso op dit moment uit de planten en als de grond dan nat is, ga je echt dagelijks verschil zien qua gewasvitaliteit. Vorige week stonden de aardappelen er nog best fris op, nu zijn ze bijna allemaal bruin, en sterven af. Moet ik nu naïef stellen dat dit bruin-worden te maken heeft met het rijp zijn van de knollen? Ik hoop het van harte!

Op het stuk land bij Henk, waar ik de meeste aardappels heb staan, is het bijna een moeras en het zal me verbazen als daar genoeg goede piepers vanaf gaan komen. 

Maandag liep ik langs de uien en ook die lijken er sinds ik ze voor het laatst zag gewoon de brui aan te geven... nu zitten er al best leuke uien aan hoor, maar ik vrees dat het afsterven toch met de continu vochtige grond te maken heeft.   

'Sånn er livet!'...
'C'est la vie!'...

Moeder natuur heeft het algemeen belang voor ogen, en daarin speelt de wens van de mens niet altijd zo'n grote rol.

Varmepump

In deze vochtige dagen is het fijn om wat warmte in huis het hebben. Ondanks dat het met 18 graden binnen niet koud is, is het wel wat klam in huis. Zodra ik thuiskom gaat de varmepump aan een is het in een mum van tijd aangenaam warm in huis. Ik ben nu al erg blij met dat ding! 

Het opstoken met wandplaten geeft alleen lokale warmte, en de houtkachel heeft wel even tijd nodig om de warmte te verspreiden. Nee, dan de varmepump, die in feite alle lucht in huis rondpompt en het tegelijk verwarmt.
In de praktijk zal het zo zijn dat de varmepump als eerste aangaat (bij ontwaken en bij thuiskomst) en dan direct de kachel gestookt wordt. Zodra de kachel op temperatuur is, stopt de pump automatisch met opwarmen, en zorgt ervoor dat de lucht goed in beweging blijft. Het verbruik in strøm valt mij best mee. Het ding trekt bij  de start zo'n 800 watt en gaat na een kwartiertje alweer terug naar 400 watt. Dat is nogal een verschil met een warmteplaat aan de wand die vaak op 800 watt staat ingesteld en dan toch maar weinig effectief is! Nu is het nog geen winter, dus hoe het ding het in die situatie gaat doen, gaan we zien.

'Optimisme is het vertrouwen dat dingen beter kunnen.'
Olaf Hoenson